Przetargi

- sposobem na wyłonienie najlepszego wykonawcy.

Chcąc zrealizować przedsięwzięcie w sposób najlepszym sposobem, mając na uwadze najniższe koszty, jakie możemy ponieść i szybki termin, warto zainteresować się jednym ze sposobów wyboru najodpowiedniejszej oferty, a bowiem przetargami.
Najlepsze przetargi pozwalają każdemu zamawiającemu wyłonić właściwego wykonawcę, który zajmie się przeprowadzeniem realizacji zamówionego zadania.

Przetarg jest jednym ze zwyczajowych sposobów wyboru oferty w celu zawarcia umowy. Obecnie jedynymi z najpopularniejszych form przetargów są przetargi na zbycie nieruchomości przez podmioty publiczne oraz przetargi na nabycie robót budowlanych, dostaw lub usług finansowanych ze środków publicznych lub zamawianych przez podmioty publiczne.
Przetarg może być prowadzony ustnie (licytacja, aukcja) lub pisemnie. Postępowanie w formie ustnej polega na wywołaniu wstępnej ceny przedmiotu. Po ustaniu postąpień licytantowi, który zgłosił najkorzystniejszą ofertę udziela się przybicia, czyli zawarcia umowy. Przetarg ustny może być ograniczony i nieograniczony. Podobnie w przypadku standardowej oferty przetargu pisemnego.
Na rynku wyróżniamy przetargi ograniczone i nieograniczone. Przetarg ograniczony charakteryzuje się kierowaniem zaproszenia do składania ofert wyłącznie do ograniczonego kręgu podmiotów. Warunkiem może być dokonywane przez wskazanie w publicznym ogłoszeniu przesłanek, których spełnienie dopuszcza do złożenia oferty, czy też poprzez kierowanie indywidualnych zaproszeń do określonych podmiotów.
Przetarg ograniczony, szczegółowo jest uregulowany prawem na przykład w przypadku sprzedaży wierzytelności, w zakresie zamówień publicznych lub zbywania nieruchomości.
Przetargi ograniczone w zamówieniach publicznych określone są prawem, w którym w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu, wykonawcy składają wnioski o dopuszczenie do udziału w przetargu, a oferty mogą składać wykonawcy zaproszeni do składania ofert.
Aby móc wziąć udział w przetargu ograniczonym wykonawca musi złożyć oświadczenie o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu. Jeżeli zamawiający zażąda dokumentów potwierdzających spełnianie warunków, wnioskodawca dodatkowo musi złożyć wymagane dokumenty.
W przypadku większej liczby wykonawców spełniających warunki udziału w postępowania, zamawiający zobowiązany jest do zaproszenia do składania ofert wykonawców, którzy otrzymali najwyższe oceny spełniania wyznaczonych warunków.
Działania są dwuetapowe. W pierwszej części wykonawcy w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu składają wnioski o dopuszczenie do udziały w postępowaniu, na podstawie których określona ich liczba jest zakwalifikowywana do dalszego udziału w postępowaniu. Wybrani wykonawcy są zapraszani do składania ofert, spośród których jest wybierana ta najkorzystniejsza oferta.
Przetarg nieograniczony polega na zaproszeniu do składania ofert nieograniczonej rzeczy osób, zwykle poprzez publiczne ogłoszenie. Podobnie, jak w przypadku przetargów ograniczonych, nieograniczone formy są również regulowane prawem.
Innymi słowy mówiąc przetargi nieograniczone są to tryby udzielania zamówień, w których w odpowiedzi na publiczne ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy. Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisać wykonawca musi wnieść wadium, przed upływem terminu składania oferty. Kwota wadium zostaje określona przez zamawiające. Nie może być jednak wyższa niż 3% wartości zamówienia.
Nieograniczona forma zamówienia publicznego nie wymaga od podmiotów dokonywania określonych przepisami przesłanek. Wykonawca w przetargach nieograniczonych zostaje wybrany w jednym etapie. Zamawiający publikuje na warunkach określonych w przepisach ogłoszenie o zamówieniu, dodatkowo na stronie internetowej zamieszcza specyfikację istotnych warunków zamówienia. W odpowiedzi wykonawcy mogą składać oferty, spośród których wybrana zostanie ta najkorzystniejsza. Zamawiający może również opublikować ogłoszenie o zamówieniu w dzienniku lub czasopiśmie ogólnopolskim.

Odmianą przetargu są zamówienia publiczne będące elementami finansów publicznych obejmujących szczegółowe rozwiązania dotyczące procedur wydatkowania środków publicznych. Najbardziej znanymi jednak przetargami są aukcje. Aukcje jak wiadomo są zorganizowaną formą sprzedaży prowadzoną na żywo.

Przetargi mogą być prowadzone również jako negocjacje z ogłoszeniem. Jest to specjalny tryb udzielania zamówienia, w którym po publicznym ogłoszeniu o zamówieniu, zamawiający zaprasza wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu do składania ofert wstępnych niezawierających ceny, prowadzi z nimi negocjacje, a następnie zaprasza ich do składania ofert.
Negocjacje z ogłoszeniem udzielane są w momencie:
- gdy w postępowaniu prowadzonym uprzednio w trybie przetargu nieograniczone, przetargu ograniczone albo dialogu konkurencyjnego wszystkie oferty zostały odrzucone,
- w sytuacjach, gdy charakter dostaw, usług lub robót budowlanych lub związane z nimi ryzyko uniemożliwia wcześniejsze dokonanie ich wyceny,
- gdy niemożliwe jest określenie z góry szczegółowych cen zamawianych usług w taki sposób, aby umożliwić wybór najkorzystniejszej oferty w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego,
- gdy przedmiotem zamówienia są roboty budowlane prowadzone wyłącznie w celach badawczych, doświadczalnych lub rozwojowych, a nie w celu zapewnienia zysku lub pokrycia poniesionych kosztów badań lub rozwoju.
Prowadzone negocjacje mają charakter poufny. Żadna ze stron biorących udział w przetargu nie może bez zgody drugiej strony ujawnić informacji technicznych i handlowych związanych z negocjacjami.

Udzielanie zamówień publicznych może być stosowane przez jednostki sektora finansów publicznych, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jednostki utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze niezwiązanym z formami przemysłowymi ani handlowymi (finansują one ponad 50%, posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, sprawują nadzór nad organem zarządzającym, posiadają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego), w przypadku zamówień udzielanych w celu wykonywania jednego z rodzajów działalności oraz z przez podmioty z którymi zawarto umowę koncesji na roboty budowlane.
Powyższe podmioty mogą przyznając środki pieniężne na dofinansowanie projektu, mogą uzależnić ich przyznanie od zastosowania przy ich wydatkowani zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości.
Postępowania mogą być wszyte przez zamawiającego jeżeli podmiot wybrany do realizacji zamówienia naruszył zasady celowego, oszczędnego i efektywnego dokonywania wydatków; naruszył zasady dokonywania wydatków w wysokości i w terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań, poniósł straty w mieniu publicznym, uniemożliwia terminową realizację zadania.

Każdy przetarg powinien odbywać się według ściśle określonych zasad. Zamawiający przygotowując i przeprowadzając postępowanie o udzielenie zamówienia powinni w równy sposób traktować wszystkich wykonawców i zachować przy tym zasady uczciwej konkurencji. Postępowanie o udzielenie zamówienia powinno być jawne. Zamawiający może udzielić zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem, dialogu konkurencyjnego, negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki, zapytania o cenę lub licytacji elektronicznej.
Ogłoszenia zamieszczane są w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niezależnie od zamieszczone ogłoszenia, każdy zamawiający jest zobowiązany udokumentować zamieszczenie ogłoszenie w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w szczególności winien przechowywać dowód jego zamieszczenia.
Wszelkie zamieszczone zmiany zamawiający powinien zamieścić na stronie internetowej swojej firmy lub w siedzibie.
Zamawiający w trakcie przeprowadzania przetargu powołuje komisję przetargową, mającą na celu przeprowadzenie przetargu. Komisja przetargowa może mieć charakter stały lub może być powoływana wyłącznie do przygotowania i przeprowadzenia określonych postępowań. W skład komisji przetargowej wchodzą minimum trzy osoby. Zadaniem komisji przetargowej jest ocena wykonawców oraz ocena przedstawionej przez nich oferty.
Kto może ubiegać się o udzielenie zamówienia? Najlepsze przetargi przygotowywane są dla wykonawców posiadających uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub czynności, posiadających wiedzę i doświadczenie, dysponujących odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Wykonawcy muszą spełniać wszystkie warunki dotyczące sytuacji ekonomicznej i finansowej.
Może się zdarzyć sytuacja, iż zamawiający zastrzeże sobie w ogłoszeniu o zamówienie, że o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się jedynie wykonawcy, u których ponad połowa zatrudnionych pracowników stanowią osoby niepełnosprawne. Ponadto zamawiający może określić w opisie przedmiotu zamówienia wymagania związane z realizacją, takie jak zatrudnianie osób bezrobotnych lub młodocianych w celu przygotowania zawodowego.

W przetargu nie mogą brać udziału wykonawcy:
- którzy wyrządzili szkodę, nie wykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie,
- z którymi zamawiający rozwiązał umowę, w związku z niezrealizowanym zamówieniem,
- w stosunku do których otwarto likwidację lub których upadłość ogłoszono,
- którzy zalegają z uiszczaniem podatków, opłat, składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne,
- osoby fizyczne, które zostały skazane ze przestępstwa popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,
- spółki jawne, których wspólnika prawomocnie skazano za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,
- spółki partnerskie, których partnera lub członka zarządu prawomocnie skazano za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,
- spółki komandytowe oraz spółki komandytowo-akcyjne, których komplementariusza prawomocnie skazano za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,
- osoby prawne, których urzędującego członka organu zarządzającego prawomocnie skazano za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych,
- podmioty zbiorowe, wobec których sąd orzekł zakaz ubiegania się o zamówienia na podstawie przepisów o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

Przetarg może być udzielany na czas nieoznaczony lub oznaczony. W przypadku nieoznaczonego czasu, wartością zamówienia jest wartość ustalona z uwzględnieniem okresu 48 miesięcy wykonywania zamówienia. W przypadku zamówienia oznaczonego nie dłuższego niż 12 miesięcy, wartością zamówienia jest wartość ustalona z uwzględnieniem okresu wykonywania zamówienia. Dla zamówień dłuższych niż 12 miesięcy, wartością zamówienia jest wartość ustalona z uwzględnieniem wykonywania zamówienia, a w przypadku zamówień, których przedmiotem są dostawy nabywane na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu z uwzględnieniem również wartości końcowej przedmiotu umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Dla zamówień obejmujących usługi bankowe lub inne usług finansowe, wartość zamówienia określona zostaje opłatami, prowizjami, odsetkami i innymi świadczenia.
Najlepsze przetargi posiadają istotne warunku zamówienia, zawierające nazwę oraz adres zamawiającego, tryb udzielenie zamówienia, termin wykonania zamówienia, opis przedmiotu zamówienia, warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunków, wykaz oświadczeń lub dokumentów, jaki winni dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu, wymagania dotyczące wadium, termin związania ofertą, opis sposoby przygotowywania ofert, miejsce oraz termin składania i otwarcia ofert, opis sposobu obliczania ceny.
Ponadto zamawiający powinien uwzględnić opis kryteriów, którymi będzie się kierował przy wyborze oferty, wraz z podaniem znaczenia tych kryteriów i sposobu oceny ofert, informacje o formalnościach, wymagania dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy i istotne dla stron postanowienia.
Wnoszenie wadium następuje w formie pieniądza, poręczenia bankowego lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej lub w formie poręczeń udzielanych przez podmioty. Wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego.
Wadium zwracane jest niezwłocznie po odwołaniu albo zamknięciu przetargu, jednak nie później niż przed upływem 3 dni od dnia, odpowiednio odwołania przetargu, zamknięcia przetargu, unieważnienia przetargu lub zakończenia przetargu wynikiem negatywnym. Wadium wniesione w pieniądzu przez uczestnika przetargu, który przetarg wygrał, zalicza się na poczet ceny nabycia nieruchomości lub pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Wadium wniesione w innej formie niż w pieniądzu, przez uczestnika przetargu, który przetarg wygrał, podlega zwrotowi niezwłocznie po wpłaceniu kwoty równej cenie nabycia nieruchomości.
W przypadku przetargu ustnego wszyscy uczestnicy zgłaszają ustnie kolejne oferty ceny, dopóki mimo trzykrotnego wywołania nie ma dalszych przystąpień - ofert. Przetarg jest ważny, bez względu na liczbę jego uczestników, w momencie kiedy przynajmniej jeden z nich zaoferował ofertę powyżej ceny wywoławczej.
Dany wykonawca może złożyć wyłącznie jedną ofertę. Oferta złożona zostaje pod rygorem nieważności w formie pisemnej lub w postaci elektronicznej. Otwarcie ofert jest jasne i następuje bezpośrednio po upływie terminu do ich składania. Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podaje kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. Podczas otwarcia ofert zamawiający podaje do publicznej wiadomości pozostałych wykonawców adresy wykonawców oraz informacje dotyczące ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji i warunków płatności zawartych w ofertach.
Zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Najlepsze przetargi wygrywają wykonawcy, którzy według zamawiającego zaproponowali najoszczędniejsze metody wykonania zamówienia, wybrali najlepsze rozwiązania techniczne oraz wykazali się oryginalnością projektu. Ponadto na ostateczny wynik mają wpływ elementy takie, jak jakość, funkcjonalność, parametry techniczne, zastosowanie najlepszej technologii w zakresie oddziaływania na środowisku, koszty eksploatacji, serwis oraz termin wykonania zamówienia.
Jeżeli wybrany wykonawca uchyla się od podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego, zamawiający może wybrać kolejną najkorzystniej spośród pozostałych ofertę, bez przeprowadzania ponownego przetargu.

Najlepsze przetargi można znaleźć określając województwo, którego mają dotyczyć przetargi, datę opublikowania ogłoszenia, termin składania ofert oraz typ i przedmiot przetargu. Dodatkowo analizując rynek warto wyszczególnić ważne słowa kluczowe, takie jak miasto, branża, nazwa zamawiającego.
Firmy zajmujące się przetargami wydzielają je wg miast, aktualne, planowane, zakończone, na dostawy, na usługi oraz na roboty budowlane.
Ilość rodzai przetargów jest ogromna. Jednym z najczęściej odbywających się są przetargi sprzedaży bonów skarbowych. Sprzedaż bonów skarbowych może być prowadzone w formie:
- przetargu wielu cen, w tym przypadku każdy uczestnik przetargu, którego oferta przetargu została przyjęta jest zobowiązany do zapłacenia za nabyte bony kwoty wynikającej z iloczynu ich liczby oraz ceny przetargowej zaoferowanej przez danego uczestnika przetargu,
- przetargu jednej ceny, kiedy wszyscy uczestnicy przetargu sprzedaży, których oferty zakupu zostały przyjęte zobowiązani są do zapłaty za nabyte bony kwoty wynikającej z iloczynu ich liczby oraz minimalnej ceny sprzedaży.

Omawiając przetargi warto wspomnieć o dialogu konkurencyjnym, konkursie i licytacji elektronicznej. Dialog konkurencyjny jest specyficzną odmianą przetargu polegającą na udzieleniu zamówienia publicznego, w którym bezpośrednio po publikacji ogłoszenia zamawiający przeprowadza z wybranymi możliwymi wykonawcami konsultacje w formie dialogu, mającą na celu późniejsze złożenie przez nich ofert pisemnych.
Stosowanie dialogu konkurencyjnego odbywa się w momencie, gdy niemożliwe jest przeprowadzenie typowego zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego, często ze względu skomplikowanych warunków zamówienia. Ostateczne warunki przetargu zostają ustalone w trakcie trwania dialogu.
Konkurs to kolejna nietypowa odmiana przetargu, w której poprzez publiczne ogłoszenie zamawiający zobowiązuje się do przyznania nagrody za przygotowanie i dostarczenie pracy konkursowej na dany temat. Konkursy mają najczęściej jeden lub dwa etapy. Ten rodzaj przetargu stosowany jest najczęściej dla zagadnień przetwarzania danych, planowania przestrzennego, projektowania architektonicznego i urbanistycznego.
Licytacja elektroniczna jest bardzo odmienny rodzajem przetargu polegającym na wyłonieniu wykonawcy usługi lub dostawcy dóbr w drodze elektronicznej licytacji. Każda osoba biorąca udział w licytacji elektronicznej wypełnia uprzednio przygotowany elektroniczny formularz. Następnie za pomocą owych formularzy wszyscy potencjalni wykonawcy biorą udział w postąpieniach tzn. składają przygotowane przez siebie oferty. Duże znaczenie w przypadku licytacji odgrywa cena.

Zaprezentowane rodzaje przetargów to jedne z możliwie najlepszych sposobności, pozwalające na wybranie stosownego wykonawcy, który odpowiednio poprowadzi i zrealizuje zamierzone działanie, przedsięwzięcie.